Sankcja kredytu darmowego co to jest i komu przysługuje
Sankcja kredytu darmowego to konsekwencja, jaką ustawa wiąże z naruszeniem przez kredytodawcę wymogów umowy kredytu konsumenckiego: kredytobiorca zwraca sam kapitał, a odsetki i pozostałe koszty odpadają. Ten tekst wyjaśnia, jak to działa i co trzeba policzyć. Ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną.
Czym jest sankcja kredytu darmowego
Ustawa z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim wymaga, aby umowa zawierała ściśle określone informacje: między innymi o kwocie kredytu, całkowitym koszcie, RRSO, zasadach spłaty i prawach kredytobiorcy. Wymogi te zebrano w art. 30 ustawy. Jeżeli kredytodawca ich nie dopełni, kredytobiorca może skorzystać z sankcji kredytu darmowego.
Skutek jest prosty do opisania, choć rachunek bywa żmudny. Kredytobiorca oddaje bankowi kapitał, czyli kwotę faktycznie wypłaconą, a nie płaci odsetek ani innych kosztów kredytu. Do kosztów zalicza się odsetki, prowizję, składki ubezpieczeniowe i opłaty.
Komu przysługuje
Sankcja dotyczy kredytobiorców, którzy zawarli umowę kredytu konsumenckiego: gotówkowego, ratalnego, samochodowego, konsolidacyjnego albo kartę kredytową lub limit w rachunku. Kredyt hipoteczny reguluje odrębna ustawa, o czym piszemy w tekście sankcja kredytu darmowego a kredyt hipoteczny.
Co wchodzi do kwoty kosztów
Aby ocenić, ile sankcja może być warta, trzeba zsumować wszystkie koszty kredytu. Weźmy kredyt gotówkowy: kapitał 20 000 zł, odsetki 3 400 zł, prowizja 1 800 zł i ubezpieczenie 1 200 zł, wszystkie koszty płatne dodatkowo. Koszty objęte sankcją wynoszą wtedy 6 400 zł, a do zwrotu zostaje kapitał 20 000 zł, pomniejszony o raty kapitałowe już zapłacone.
Jeśli koszty zostały doliczone do kwoty kredytu, rachunek wymaga rozdzielenia ich od kapitału faktycznie wypłaconego. Tu najłatwiej o pomyłkę, dlatego warto rozpisać harmonogram rata po racie.
- Odsetki z całego okresu umowy, zapłacone i jeszcze niezapłacone.
- Prowizja i opłaty administracyjne.
- Składki ubezpieczeniowe, jeśli były kosztem kredytu.
- Raty kapitałowe zapłacone do dnia oświadczenia.
Wyliczenie możesz zrobić w kalkulatorze sankcji kredytu darmowego.
Nowy harmonogram samego kapitału
Po złożeniu oświadczenia kredytobiorca spłaca tylko kapitał. Z dotychczasowych wpłat odlicza się to, co przekracza kapitał, więc czasem okazuje się, że kredytobiorca zapłacił już więcej, niż powinien. Taki wynik daje podstawę do żądania zwrotu nadpłaty.
Termin roku od wykonania umowy
Ustawa wiąże skorzystanie z sankcji z terminem roku od wykonania umowy. Wykonanie umowy to zwykle jej spłata albo wygaśnięcie. Dlatego pierwsze pytanie przy każdej sprawie brzmi: czy rok jeszcze trwa. Kalkulator porównuje datę wykonania umowy z dzisiejszą i pokazuje wynik.
Oświadczenie składa się w formie pisemnej do kredytodawcy. Szkic dokumentu opisujemy na stronie oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.
Co zmieniło najnowsze orzecznictwo TSUE
W najnowszym orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że sankcja kredytu darmowego nie działa automatycznie, a sąd ocenia istotność naruszenia. Oznacza to, że sama kwota z kalkulatora nie przesądza o wyniku sprawy. Liczy się także to, które wymogi umowy naruszono i czy naruszenie miało znaczenie dla kredytobiorcy.
Dla praktyki to ważna wskazówka. Rachunek trzeba uzupełnić listą wad umowy, a ocenę ich wagi zostawić prawnikowi. Przeliczam daje listę kontrolną z art. 30 ustawy do odhaczenia przy lekturze umowy. Zobacz analiza umowy kredytowej.
Kredyt gotówkowy 15 000 zł
Przykład ilustracyjny, liczby są wymyślone. Kredyt 15 000 zł na 36 miesięcy, rata 480 zł. Po 20 ratach kredytobiorca zapłacił 9 600 zł, z czego 7 800 zł to kapitał, a 1 800 zł odsetki i prowizja. Przy skutecznej sankcji spłaca sam kapitał, czyli 15 000 zł, z czego 7 800 zł już zwrócił. Do zapłaty zostaje 7 200 zł, a kwotę 1 800 zł może rozliczyć jako nadpłatę kosztów. Rachunek zmienia się z każdą kolejną ratą, dlatego ważna jest data oświadczenia.
Na co patrzeć w pierwszej kolejności
Sprawdź, czy umowa zawiera wszystkie dane z art. 30 ustawy, w tym RRSO, całkowitą kwotę kredytu, całkowity koszt kredytu i harmonogram. Brak jednej z tych pozycji jest sygnałem do analizy, ale nie przesądza o wyniku. Porównaj umowę z formularzem informacyjnym i z harmonogramem, bo rozbieżności między dokumentami często mówią więcej niż pojedyncza liczba.
Jak zacząć
- 1Zbierz umowę, harmonogram i dowody wpłat.
- 2Sprawdź, czy zachowany jest termin roku.
- 3Przelicz umowę i zestaw wady z art. 30.
- 4Skonsultuj wynik z prawnikiem.
- 5Jeśli prawnik uzna to za zasadne, przygotuj oświadczenie i reklamację.
Zobacz też jak liczymy sankcję kredytu.
Najczęstsze pytania
Nie. Kredytobiorca oddaje kapitał, czyli kwotę, którą faktycznie otrzymał. Odpadają odsetki i inne koszty kredytu. Dlatego rachunek zaczyna się od ustalenia, ile wypłacono, a ile zapłacono do dziś.
Ustawa wiąże oświadczenie z terminem roku od wykonania umowy, więc spłata nie zamyka drogi automatycznie. Liczy się to, czy od wykonania umowy nie minął rok. Jeśli minął, rachunek ma już raczej znaczenie informacyjne, a ocenę wpływu terminu należy zostawić prawnikowi.
Nie. Reklamacja powinna wskazywać naruszone wymogi umowy, a kwota jest tylko jej częścią. Kalkulator pomaga przygotować liczby, a treść pisma i ocenę ryzyka zostawia prawnikowi.
Bo koszty kredytu rozkładają się w czasie, a część z nich bywa kredytowana. Ogólny wynik bez harmonogramu łatwo zakwestionować w odpowiedzi banku. Rachunek rata po racie można sprawdzić ręcznie i obronić w dalszej korespondencji.
Sprawdź swoją umowę w minutę
Wpisz dane z umowy i zobacz przeliczone RRSO oraz kwotę kosztów objętą sankcją. Wynik jest rachunkiem z wpisanych danych, nie poradą prawną.
